Özet: Dosya kapsamına göre davacı 15.01.200804.03.2013 tarihleri arasında davalı işyerinde çalışmıştır. Davalılar arasından yapılan rödovans sözleşmesinin “Kontrol ve Denetleme” başlıklı 20.maddesinde “TTK veya yetkili kılınacak müessese müdürlüğü işletmecinin sahadaki çalışmalarını işletme projesine uygun yapıp yapmadığını kontrol etmeye yetkilidir” şeklindeki düzenleme mevcuttur.
Her ne kadar 3213 sayılı Maden Kanunu’na 10.06.2010 tarihinde 5995 sayılı Kanunun 17.maddesi ile eklenen Ek 7. maddesinde “maden ruhsat sahiplerinin, ruhsat sahalarının bir kısmında veya tamamında üçüncü kişilerle yapmış oldukları rödovans sözleşmelerinde, bu alanlarda yapılacak madencilik faaliyetlerinden doğacak İş Kanunu, İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili idari, mali ve hukuki sorumluluklar rödovansçıya aittir. Ancak bu durum ruhsat sahibinin Maden Kanunundan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmaz” hükmünü öngörmüş ise de davacının çalışma süresi gözetildiğinde 15.01.2008’den maden Kanunundaki değişiklik tarihi olan 10.06.2010’tarihine kadar olan işçilik alacaklarından davalı TTK Genel Müdürlüğünün rödovans sözleşmesindeki hükümler gereği kontrol yetkisi olduğundan asıl işveren olarak sorumlu tutulması gerekir. Mahkemece davacının Maden Kanunundaki değişiklik sonrası olan 10.06.2010-04.03.2013 tarihleri arasındaki işçilik alacakları yönünden TTK Genel Müdürlüğünün sorumlu olmadığının ve husumetin bu dönem için anılan davalıya düşmediğinin kabulü doğru ise de Maden Kanunundaki değişiklik öncesi çalışma dönemindeki işçilik alacakları yönünden davanın davalı TTK Genel Müdürlüğü yönünden reddi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
- 4857 Sayılı iş Kanunu madde 2/1: İşyeri
- TTK Genel Müdürlüğü rödovans sözleşmesi
T.C. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 06.11.2014 Tarih 2014 10321 Esas 2014/20357 Karar
“İçtihat Metni”
Mahkemesi : Zonguldak 3. İş Mahkemesi
Tarihi : 11/04/2014
Numarası : 2013/176-2014/254
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Davacı, maden işçisi olarak davalılardan TTK Genel Müdürlüğünün asıl işveren, diğer davalının alt işveren olarak faaliyette bulunduğu işyerinde 15.01.2008’den itibaren çalıştığını, iş aktinin işveren tarafından 26.02.2013’de haksız ve önelsiz feshedildiğini iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, izin ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücretinden kaynaklanan alacaklarının ödetilmesini istemiştir.
Davalı TTK Genel Müdürlüğü cevabında, diğer davalı ile 27.01.2004 günlü rödovans sözleşmesi yapıldığından sorumluluğun sahayı fiilen işleten şirkette olduğunu, kurumun sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı şirket cevabında, dava konusu alacakların miktarının belirlenebilir olmasından dolayı kısmi dava açılamayacağını, davacının kendilerinden herhangi bir alacağı bulunmadığını bildirmiştir.
Mahkemece davalılar arasında rödovans sözleşmesi bulunup sahanın tamamen davalı şirkete terkedildiğinden, sahada TTK Genel Müdürlüğünce yürütülen bir faaliyet bulunmadığından alt işveren-üst işveren ilişkisi bulunmadığı gerekçesiyle davanın TTK Genel Müdürlüğü yönünden husumet nedeniyle reddine; diğer davalı yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosya kapsamına göre davacı 15.01.2008-04.03.2013 tarihleri arasında davalı işyerinde çalışmıştır. Davalılar arasından yapılan rödovans sözleşmesinin “Kontrol ve Denetleme” başlıklı 20.maddesinde “TTK veya yetkili kılınacak müessese müdürlüğü işletmecinin sahadaki çalışmalarını işletme porjesine uygun yapıp yapmadığını kontrol etmeye yetkilidir” şeklindeki düzenleme mevcuttur.
Her ne kadar 3213 sayılı Maden Kanunu’na 10.06.2010 tarihinde 5995 sayılı Kanunun 17.maddesi ile eklenen Ek 7. maddesinde “maden ruhsat sahiplerinin, ruhsat sahalarının bir kısmında veya tamamında üçüncü kişilerle yapmış oldukları rödovans sözleşmelerinde, bu alanlarda yapılacak madencilik faaliyetlerinden doğacak İş Kanunu, İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili idari, mali ve hukuki sorumluluklar rödovansçıya aittir. Ancak bu durum ruhsat sahibinin Maden Kanunundan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmaz” hükmünü öngörmüş ise de davacının çalışma süresi gözetildiğinde 15.01.2008’den maden Kanunundaki değişiklik tarihi olan 10.06.2010’tarihine kadar olan işçilik alacaklarından davalı TTK Genel Müdürlüğünün rödovans sözleşmesindeki hükümler gereği kontrol yetkisi olduğundan asıl işveren olarak sorumlu tutulması gerekir. Mahkemece davacının Maden Kanunundaki değişiklik sonrası olan 10.06.2010-04.03.2013 tarihleri arasındaki işçilik alacakları yönünden TTK Genel Müdürlüğünün sorumlu olmadığının ve husumetin bu dönem için anılan davalıya düşmediğinin kabulü doğru ise de Maden Kanunundaki değişiklik öncesi çalışma dönemindeki işçilik alacakları yönünden davanın davalı TTK Genel Müdürlüğü yönünden reddi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Temyiz olanan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine, 06/11/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.